Snelle lezing roept een beeld op van konijnen in hokken en een nare man met de allernaarste bedoelingen. We zoeken ons heil in konijn, omdat komenij een onbekend woord is geworden. Het gaat terug op het Middelnederlandse coopman, coman en zou wellicht koopmannij zijn geworden als komenij niet makkelijker in de mond had gelegen. Tot in de 18e eeuw waren er in de grote steden komenijhouders of komenijswinkels te vinden, waar je terecht kon voor melk en kruidenierswaren.
Fans van Julian Barnes spitsen hun oren bij de aankondiging van zijn bespreking van een
memoir over het verdriet van Joyce Carol Oates na het overlijden van haar man. Want wie zou dat beter kunnen dan de auteur die in 2008 een meditatie/familiegeschiedenis/essay schreef over de dood onder de titel 'Nothing to be Frightened of' (eerste zin: 'I don't believe in God, but I miss him.') en een paar maanden later zijn vrouw verloor. Zijn Pat, aan wie de meeste van zijn boeken zijn opgedragen.
Het is ruim twee jaar geleden dat Pat Kavanagh, een van de bekendste en succesvolste literair agenten in Groot Brittannië, plotseling overleed. En sindsdien denk ik met enige regelmaat: hoe zou het met hem zijn? Barnes publiceerde intussen de verhalenbundel 'Pulse' ('for Pat') en ontving vorige week The David Cohen Prize for Literature, ook wel de Britse Nobelprijs genoemd. Maar hoe is het toch met hem?We hoeven geen dagboekaantekeningen à la Oates of, dichter bij huis, Palmen, te verwachten, hij is immers de meester van de afstand, het indirecte. 'Er is geen middel tegen verdriet,' zegt hij in zijn recensie in TNYR. Hij zegt al recenserend ook hoe het met hem gaat.
'We might try to pin it down by saying that grief is the state and mourning the process; yet to the person enduring one or both, things are rarely clear, and the "process" is one that involves much slipping back into the paralysis of the "state". There are various markers: the point at which tears - regular, daily tears - stop; the point when possessions are disposed of; the point when the brain returns to normal functioning. [...]
What happens next, when the state and the process are, if no means complete, at least established and recognizable? What happens to our heart? Again, there are those confident surrounding voices (from "How could he/she ever marry again after living with her/him?" to "They say the happily married tend to remarry quickly, often within six months").
A friend whose long-term lover had died of AIDS told me, "There's only one upside to this thing: you can do what you fucking well like." 'The trouble is,' zegt Barnes, 'that when you are in sorrow, most notions of "what you like" will contain the presence of your lost love and the impossible demand that the laws of the universe be repealed.'In augustus verschijnt zijn nieuwe roman, 'The Sense of an Ending'.www.julianbarnes.com
17-03 | Voortschrijdend inzicht
Dat 'inzicht' is zo vals. Alsof iemand gaandeweg slimmer is geworden. Het tegendeel is waar. Voortschrijdend inzicht betekent dat je - toen het nodig was - niet hebt opgelet, niet goed hebt nagedacht over de consequenties van een beslissing, een fout hebt gemaakt, of bewust de andere kant op keek. Wouter Bos zei gisteren in NRC Handelsblad dat marktwerking in de zorg tot hogere kosten leidt. Hij heeft dat net ontdekt. Verstandige mensen wisten het allang en waarschuwden luidkeels voor de negatieve gevolgen, toen marktwerking en liberalisering modewoorden werden en politici van allerlei kunne die gingen prediken. Wouter Bos, en hij is lang niet de enige, luisterde niet, of luisterde naar anderen - degenen die nú zeggen dat voortschrijdend inzicht leert dat ... Onzin. Je hebt inzicht of je hebt geen inzicht. We kunnen wel leren van fouten. Sterker nog: dat is vaak de pijnlijkste en daardoor snelste manier van leren. Als het even meezit, ga je er beter van nadenken. En op het juiste moment, als het ertoe doet. Het werkt natuurlijk niet altijd, maar zeg dat dan gewoon in plaats van het te maskeren met 'voortschrijdend inzicht'. Ik wil het niet meer horen.
Weg ermee.
Een hooploper is een onervaren (onbevaren) matroos van de laagste rang of lichtmatroos, op de schepen van de VOC. De Zeeuwen zeiden 'oploper', met een stomme h en een verlengde o wellicht?
Een domme kracht is een vroege versie van de krik, ook wel krikkemik genoemd - gereedschap om zware lasten te tillen.
Wie of wat is een hooploper? Wat is een domme kracht, een échte?
Binnenkort in deze rubriek Verwijntaal (met dank aan Koen Eykhout) de antwoorden. En meer woorden die gaandeweg verloren zijn gegaan.